حضرت علی(ع) از دیدگاه دیگران
حضرت علي (ع) از ديدگاه ابن ابي الحديد
خوش تر آن باشد كه سر دلبران
گفته آيد در حديث ديگران
«ابن ابي الحديد» يكي از علماي برجسته ی اهل سنت و از فرقه ي معتزله مي باشد كه کتاب ارزشمند و گرانسنگ «نهج البلاغه» را در «20 جلد» شرح نموده است.
وي در اوايل جلد اول كتاب خود در باره ي شخصيت بي نظير حضرت علي(ع) مي نویسد:
«و ما أقول في رجل أقر له أعداؤه و خصومه بالفضل- و لم يمكنهم جحد مناقبه و لا كتمان فضائله- فقد علمت أنه استولى بنو أمية على سلطان الإسلام- في شرق الأرض و غربها- و اجتهدوا بكل حيلة في إطفاء نوره- و التحريض عليه و وضع المعايب و المثالب له- و لعنوه على جميع المنابر و توعدوا مادحيه- بل حبسوهم و قتلوهم- و منعوا من رواية حديث يتضمن له فضيلة- أو يرفع له ذكرا- حتى حظروا أن يسمى أحد باسمه- فما زاده ذلك إلا رفعة و سموا- و كان كالمسك كلما ستر انتشر عرفه- و كلما كتم تضوع نشره- و كالشمس لا تستر بالراح- و كضوء النهار أن حجبت عنه عين واحدة- أدركته عيون كثيرة-»[1]
و من چه بگويم در باره مردي كه دشمناش اقرار به فضلش نموده و نتوانستند مناقبش را انكار و فضائلش را کتمان كنند. و تو خوب مي داني كه بني اميه بر شرق و غرب جهان اسلام مسلط شده و به هر حيله اي براي خاموش كردن نور او متوسل شدند و عليه او مردم را تشويق كردند. و براي او معايب و بدي هائي تراشيدند و بر همه ی منابر لعنش نمودند. و آن كساني را كه تعريفش مي کردند مورد تهديد قرار مي دادند، بلكه آنها را حبس كرده و مي كشتند.
و از نقل هر روايتي كه در بردارنده ي فضيلتي براي او بود يا او را به عظمت و بزرگي ياد مي كرد منع كردند و حتي مانع اين شدند كه كسي نام او را بر (فرزند) خود نهد؛ همه اينها جز اينكه بر عظمت و رفعت او بيفزايد كاري انجام نداد.
او چون مشك مي ماند كه هرچه او را بپوشانند بوي خوشش انتشار مي يابد و چون خورشيد است كه با كف دست پوشيده نمي شود و چون روشنائي روز است كه اگر چشمي آن را نديد چشمهاي زيادي آن را مي بيند.[۲]
[1] . شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد ج 1، ص 17 – 16.
[۲]. ترجمه عبارت عربی را از کتاب «علی(ع) از دیدگاه ابن ابی الحدید معتزلی» نقل نموده ام.
